Hành Trình Khám Phá Tuyên Quang: Chiêm Bái Những Ngôi Đền Cổ Kính Và Linh Thiêng Bậc Nhất Xứ Tuyên

Khám phá Tuyên Quang không chỉ là tìm về những danh lam thắng cảnh thiên nhiên như hồ sinh thái Na Hang thơ mộng hay khu di tích lịch sử Tân Trào, mà vùng đất này còn được biết đến là một “cõi thiêng” với nhiều địa điểm du lịch tâm linh mang đậm nét kiến trúc và văn hóa dân gian độc đáo. Nằm nép mình bên dòng sông Lô lịch sử và những dãy núi trùng điệp, hệ thống đền đài tại thành Tuyên là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách muốn tìm kiếm sự bình yên, thư thái và nguyện cầu những điều tốt đẹp.

1. Quần Thể Đền Thờ Mẫu Ven Sông Lô: Dấu Ấn Lịch Sử Và Văn Hóa Bản Địa

Trong hành trình du lịch Tuyên Quang, quần thể ba ngôi đền linh thiêng bậc nhất gồm Đền Hạ, Đền Thượng và Đền Ỷ La là điểm đến không thể bỏ qua. Những ngôi đền này có mối liên hệ mật thiết với nhau, gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu và truyền thuyết về hai vị công chúa thời Hùng Vương.

• Đền Hạ (Đền Tam Cờ): Tọa lạc tại phường Tân Quang, Đền Hạ được xây dựng từ năm 1738 và là nơi thờ Ngọc Hoa công chúa (hay Phương Dung công chúa). Ngôi đền sở hữu lối kiến trúc nghệ thuật cổ hướng ngoại quốc, nhìn thẳng ra sông Lô. Trải qua hàng trăm năm, đền Hạ vẫn lưu giữ nguyên vẹn nhiều bia ký trạm khắc đá nguyên khối, tượng thờ bằng gỗ mít rát vàng tinh xảo, chuông đồng, khánh đồng và các đạo sắc phong có từ thời Đồng Khánh. Cứ vào khoảng từ ngày 11 đến 16 tháng 2 âm lịch hàng năm, lễ hội Đền Hạ lại diễn ra vô cùng trang nghiêm với nghi thức rước Mẫu từ Đền Ỷ La và Đền Thượng về Đền Hạ, thu hút đông đảo du khách thập phương tham dự.
• Đền Ỷ La: Nằm tại phường Ỷ La, đền được khởi dựng năm 1743. Theo truyền thuyết, khi xảy ra binh đao, tượng thần tại Đền Hạ đã được người dân rước đến làng Ỷ La để lánh nạn. Về sau, dân làng đã xây dựng nên Đền Mẫu Ỷ La để thờ công chúa Phương Dung tại chính địa điểm lánh nạn này. Đền Ỷ La hiện lưu giữ nhiều thư tịch Hán Nôm cổ giá trị và đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích cấp quốc gia vào năm 2015.
• Đền Thượng (Đền Mẫu Dùng): Tọa lạc dưới chân núi Dùm, mặt hướng ra dòng sông Lô lững lờ trôi, đền Thượng có địa thế “gối sơn nghênh thủy” tuyệt đẹp. Đền được dựng vào khoảng năm 1801, thờ Ngọc Lân công chúa (Mẫu Thoải). Đến đây, du khách không chỉ được chiêm bái, cầu bình an mà còn được ngắm nhìn khung cảnh sơn thủy hữu tình, mây nước giao hòa. Đền Thượng cũng vinh dự được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia vào năm 2015.

2. Khám Phá Tuyên Quang Qua Những Ngôi Đền Cổ Kính, Bí Ẩn Trốn Rừng Xanh

Bên cạnh quần thể đền Mẫu, Tuyên Quang còn sở hữu những ngôi đền cổ mang vẻ đẹp huyền bí, gắn liền với cảnh sắc núi non kỳ vĩ và những sự tích dân gian ly kỳ.

• Đền Cảnh Xanh (Đền Cô Bé Cây Xanh): Tọa lạc tại phường Minh Xuân, ngôi đền này tương truyền là nơi Công chúa Thượng Ngàn La Bình (con gái thánh Tản Viên) từng ngự giá nghỉ lại. Đền tựa lưng vào núi với thế “long hổ ôm quanh”, đặc biệt nổi bật với cây đa cổ thụ ngàn năm tuổi rợp bóng mát, tạo thành một “tòa xanh” bí ẩn quanh năm không thấy lá rụng. Ngôi đền rất linh thiêng trong việc cầu tài, cầu lộc với câu truyền tụng “Phật Thánh Cảnh Xanh uy linh cầu tất ứng”.
• Đền Cấm: Nằm tĩnh lặng dưới chân núi Cấm linh thiêng, mặt hướng ra dòng Lô giang, đền Cấm là nơi thờ Chúa Bà (Mẫu Thượng Ngàn) và Cô Bé Cửa Rừng. Khung cảnh nơi đây gây ấn tượng bởi sự uy nghi, cổ kính và trong lành. Kiến trúc đền mang đậm dấu ấn thời Nguyễn, với lối kiến trúc “nội công ngoại quốc” khang trang. Trên tuyến đường đến đền Cấm, du khách còn có cơ hội mua sắm các đặc sản Tuyên Quang nức tiếng như măng khô, mộc nhĩ, nấm hương hay mật ong rừng.
• Đền Trình Hai Cô (Đôi Cô Móc Rằng): Trước khi vào lễ tại quần thể ba đền thờ Mẫu, người đi lễ thường dừng chân tại đền Trình để “tấu đối tới cửa cha, cửa mẹ”. Đền thờ Cô Đôi Thượng Ngàn và Cô Bơ Thoải Cung, nằm ngay đầu cầu Nông Tiến bắc qua sông Lô xanh mát. Dù ban đầu chỉ là một ngôi miếu nhỏ ven sông, đền nay đã được nhân dân đóng góp xây dựng khang trang, trở thành điểm tham quan quan trọng trong các tour du lịch tâm linh tại Tuyên Quang.
• Đền Cô Minh Lương: Nằm trên một quả đồi được bao bọc bởi suối Lịch và suối Cơi, ngôi đền này gắn liền với truyền thuyết kỳ lạ về một cô bé người Mường – Dao hóa thân thành thần sau khi bị hai con rắn quấn chết. Đền nổi bật với cây thiên tuế hơn 500 năm tuổi đã được công nhận là cây di sản.

3. Những Di Tích Thờ Phụng Các Vị Anh Hùng Dân Tộc

Du lịch Tuyên Quang còn là dịp để du khách thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, tri ân những nhân vật lịch sử vĩ đại của dân tộc.

• Đền Kiếp Bạc: Xây dựng vào cuối thế kỷ 19, đền Kiếp Bạc tọa lạc bên sông Lô thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Với kiến trúc phong thủy tinh tế “tiền minh đường hữu hậu chẩm” (lấy sông Lô làm tiền minh đường tụ phúc, lấy ngọn La Sơn làm hậu chẩm), ngôi đền mong cầu cho quốc thái dân an, dân khang vật thịnh. Đền lưu giữ nhiều bảo vật như 13 pho tượng cổ, sắc phong từ triều Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức, Khải Định.
• Đền Pác Tạ & Đền Bắc Mục: Đền Pác Tạ nằm dưới chân núi Bắc Tạ, là nơi giao thoa của đất trời, thờ phu nhân của danh tướng Trần Nhật Duật, lưu lại dấu ấn lịch sử về cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông. Trong khi đó, Đền Bắc Mục (thị trấn Tân Yên, Hàm Yên) tọa lạc trên gò Mục rộng hơn 2000m2, cũng là nơi thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và bái vọng Thánh Mẫu.
• Đền thờ Bác Hồ: Tuyên Quang từng là “Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến”, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gắn bó gần 6 năm để lãnh đạo cách mạng. Để ghi nhớ công lao của Bác, tỉnh Tuyên Quang đã xây dựng Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay dưới chân núi Thổ Sơn, gắn kết với Quảng trường Nguyễn Tất Thành – nơi Bác từng về thăm nhân dân Tuyên Quang năm 1961.

Ngoài ra, du khách cũng có thể ghé thăm Đền Đồng Xuân tĩnh lặng hướng về phía Đông Nam bên dòng sông Lô, hay Đền Mỏ Than thờ Cô Bé Rừng Xanh nằm trên lưng chừng núi, Đền Lâm Sơn Linh Từ trầm mặc với mái đao cong thời Nguyễn, và Đền Bách Thần ở Chiêm Hóa – nơi tổ chức lễ hội Lồng Tông nức tiếng.

Mỗi ngôi đền tại Tuyên Quang không chỉ là một kiệt tác kiến trúc, lưu giữ nhiều hiện vật cổ có giá trị nghệ thuật cao, mà còn là một kho tàng lịch sử và tín ngưỡng truyền thống vô giá. Chuyến hành trình khám phá Tuyên Quang chắc chắn sẽ mang lại cho du khách những phút giây lắng đọng, chiêm nghiệm và tìm thấy sự bình yên giữa nhịp sống hối hả.

Quý khách đặt phòng khách sạn Mường Thanh Tuyên Quang hoặc khám phá các điểm đến tại Tuyên Quang hãy truy cập bookingmuongthanh.vn hoặc gọi ngay 0915.66.11.22 để được báo giá chính xác và giữ phòng sớm nhất cho chuyến công tác sắp tới.